یک استاد حوزه با بیان اینکه نام حضرت فاطمه معصومه(س) یادآور جایگاهی معنوی است که در روایات اهلبیت(ع) از آن سخن گفته شده است، گفت: جایگاهی که سبب شده این بانوی بزرگ در میان دلهای شیعیان منزلتی ویژه پیدا کند.
با فرا رسیدن نخستین روزهای ماه ذی القعده، شهر قم حال و هوایی دیگر میگیرد؛ شهری که قرنها است نامش با نام بانویی بزرگ از خاندان پیامبر گره خورده است. سالروز میلاد حضرت فاطمه معصومه سلامالله علیها فرصتی است تا بار دیگر از بانویی یاد شود که حرمش مأمن دلهای عاشق و قبله امید میلیونها زائر است؛ بانویی که علم، عبادت و شفاعت، سه جلوه روشن از شخصیت آسمانی او به شمار میآید.
حضرت فاطمه معصومه (س) در سال ۱۷۳ هجری قمری در مدینه دیده به جهان گشود؛ در خانهای که نور امامت در آن میدرخشید. پدرش امام موسی کاظم (ع) و برادرش امام رضا (ع) بودند و در چنین محیطی، این بانوی بزرگ در دامان ایمان، علم و پاکی پرورش یافت. نسب او از سوی پدر به امام حسین (ع) و از سوی مادر به امام حسن مجتبی (ع) میرسد و همین جایگاه رفیع، او را در میان خاندان اهلبیت (ع) به شخصیتی ممتاز تبدیل کرده است. به همین منظور با «مریم محمودزاده» مدرس دانشگاه و مؤلف و پژوهشگر حوزه دین گفتوگو کردیم که در ادامه میخوانیم:
قم؛ حرم اهلبیت در نگاه امام صادق (ع)
وی افزود: سالها پیش از تولد حضرت معصومه (س)، امام جعفر صادق (ع) از سرزمینی سخن گفتند که بعدها میزبان این بانوی بزرگ خواهد شد. ایشان فرمودند: «برای ما اهلبیت حرمی است و آن شهر قم است و به زودی بانویی از فرزندانم به نام فاطمه در آنجا دفن خواهد شد؛ هرکس او را زیارت کند بهشت بر او واجب میشود.» امروز نیز شهر قم با حرم نورانی این بانوی بزرگ، یکی از مهمترین کانونهای معنوی جهان تشیع به شمار میرود و میلیونها زائر از نقاط مختلف جهان برای زیارت او راهی این شهر میشوند.
«معصومه»؛ لقبی که امام رضا (ع) عطا کرد
بانویی با مقام علم و روایت
وی با بیان اینکه حضرت معصومه (س) از بانوان عالمه و محدثه خاندان پیامبر نیز به شمار میرفت، توضیح داد: در روایات نقل شده از ایشان، موضوع ولایت امیرالمؤمنین علی (ع) و جایگاه اهلبیت (ع) جایگاه ویژهای دارد. در یکی از روایتهایی که با واسطه از حضرت زهرا (س) نقل شده، پیامبر اسلام (ص) در واقعه غدیر فرمودند: «هرکس من مولای اویم، علی مولای اوست.» نقل چنین احادیثی نشان میدهد که حضرت معصومه (س) در تبیین معارف اهل بیت (ع) نقشی مهم داشته است.
شفیعهای برای همه شیعیان
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه در منابع روایی شیعه، برای حضرت معصومه (س) مقام شفاعتی گسترده بیان شده است، ابراز داشت. امام صادق (ع) میفرمایند: «با شفاعت او همه شیعیان من وارد بهشت میشوند.» همین جایگاه باعث شده است که در زیارتنامه آن حضرت نیز خطاب به ایشان گفته شود: «ای فاطمه! در بهشت برای من شفاعت کن، زیرا نزد خداوند مقام بزرگی داری.»
سفر به سوی برادر و شهادت در قم
وی در بخش دیگری از سخنانش ضمن اشاره به اینکه در سال ۲۰۱ هجری قمری، هنگامی که امام رضا (ع) به خراسان دعوت شد، حضرت معصومه (س) نیز برای دیدار برادر و یاری او از مدینه راهی ایران شد، گفت: اما در مسیر، کاروان ایشان در ساوه مورد هجوم دشمنان قرار گرفت و پس از آن، این بانوی بزرگ بیمار شد. ایشان به قم منتقل شدند و پس از شانزده روز اقامت در این شهر، در دوازدهم ربیعالثانی همان سال به شهادت رسیدند. امروز حرم مطهر ایشان در قلب قم سرچشمه نور و معنویت برای عاشقان اهل بیت (ع) است.
الهامبخش عالمان و اندیشمندان
محمودزاده با بیان اینکه تاریخ حوزه علمیه قم نیز با نام حضرت معصومه (س) پیوند خورده است، اظهار داشت: بزرگان بسیاری از جمله ملاصدرا، علامه طباطبایی و آیتالله فاضل لنکرانی بارها از توسل به این بانوی بزرگ برای حل مسائل علمی و معنوی سخن گفتهاند. نقل شده است که ملاصدرا در زمان اقامت در کهک قم، هرگاه در حل مسئلهای فلسفی درمانده میشد، به زیارت حرم حضرت معصومه (س) میرفت و از ایشان مدد میطلبید.
قم؛ شهری که با نام یک بانو شناخته میشود
وی افزود: امروز قم نه تنها یکی از مهمترین مراکز علمی و دینی جهان اسلام است، بلکه شهری است که هویت معنوی خود را از وجود بانویی از خاندان پیامبر گرفته است. بانویی که حضورش، این شهر را به «حرم اهلبیت» تبدیل کرده است. در واقع سالروز میلاد حضرت فاطمه معصومه (س) فرصتی است تا شیعیان بار دیگر یاد این بانوی بزرگ را گرامی بدارند؛ بانویی که علم، عبادت، ولایتمداری و شفاعت، چهار جلوه درخشان از زندگی کوتاه، اما پربرکت او است.