ممکن است یک تصمیم مهم، نه بهخاطر ناآگاهی، بلکه بهدلیل مشورت با فردی نامناسب به مسیر اشتباه کشیده شود. امام علی(ع) در توصیهای قابل تأمل، از مشورت با چهار گروه پرهیز دادهاند؛ افرادی که بخل، ترس، دروغگویی یا آزمندی میتواند نگاه انسان را تغییر داده و او را از تصمیم درست و میانهروی دور کند.
امیرالمؤمنین امام علی(ع) در سخنانی حکیمانه، بر اهمیت انتخاب درست مشاور تأکید کرده و نسبت به مشورت با افرادی که ویژگیهایی مانند بخل، ترس، دروغگویی و آزمندی دارند، هشدار دادهاند؛ چراکه چنین افرادی میتوانند با تأثیرگذاری بر تصمیم انسان، او را از مسیر درست و میانهروی دور کنند.
امیرالمؤمنین امام علی(ع) درباره اهمیت دقت در انتخاب افراد برای مشورت، توصیههایی ارزشمند بیان کردهاند و ویژگی کسانی را که شایستگی مشاوره ندارند، مورد توجه قرار دادهاند.
ایشان درباره پرهیز از مشورت با افراد بخیل میفرمایند: «هیچ بخیلی را به مشورت خود درنیاور؛ زیرا تو را از میانهروی بازمیگرداند و از فقر میترساند.»
امام علی(ع) همچنین نسبت به مشورت با افراد ترسو هشدار داده و میفرمایند: «هیچ ترسویی را در رأی خود شریک مکن؛ زیرا تو را از کار ناتوان میکند و کاری را که بزرگ نیست، بر تو بزرگ مینمایاند.»
در توصیهای دیگر، آن حضرت درباره افراد دروغگو میفرمایند: «با دروغگو مشورت مکن؛ زیرا دروغگو مانند سراب است؛ دور را در نظر تو نزدیک و نزدیک را در نظر تو دور جلوه میدهد.»
امیرالمؤمنین(ع) همچنین از مشورت با افراد آزمند و حریص نهی کرده و میفرمایند: «با هیچ آزمندی مشورت مکن؛ زیرا بدی را برای تو آسان جلوه میدهد و حرص و ولع را در نظرت میآراید.»
این سخنان نشان میدهد که از نگاه امام علی(ع)، مشاور تنها فرادی برای ارائه نظر نیست، بلکه ویژگیهای اخلاقی و روحی او میتواند بر نوع تصمیمگیری انسان اثر مستقیم بگذارد؛ بنابراین انتخاب فرد شایسته برای مشورت، اهمیت ویژهای دارد.