ظهور امام زمان(عج) در روایات شیعه با نشانههایی همراه است. پیامبر اکرم(ص) و امامان معصوم(ع) نیز در روایات، از برخی علائم و شرایط دوران پیش از ظهور سخن گفتهاند.
بر اساس روایات مشهور و معتبر شیعه، پنج نشانه حتمی قبل از قیام حضرت مهدی(عج) وجود دارد که از آنها به عنوان مهمترین علائم ظهور یاد میشود.
پنج نشانه مهم قبل از قیام حضرت مهدی(عج)
اولین نشانه، (خروج سفیانی) است. فردی که از منطقه شام قیام میکند و در روایات به عنوان دشمن جبهه حق معرفی شده است.
دومین نشانه، (خروج یمانی) است، شخصی که از یمن قیام کرده و مردم را به حق، عدالت و پیروی از امام زمان(عج) دعوت میکند.
سومین علامت (صیحه آسمانی) یا ندای الهی است که بنا بر روایات، پیش از ظهور شنیده میشود و مردم را به سوی حضرت مهدی(عج) فرا میخواند.
چهارمین نشانه (شهادت نفس زکیه) است، فردی پاک و بیگناه که در مکه به شهادت میرسد.
پنجمین و آخرین نشانه حتمی نیز (خسف بیداء) است، حادثهای که در آن لشکر سفیانی در سرزمین بیداء، میان مکه و مدینه در زمین فرو میرود.
این نشانهها در حدیثی از امام صادق(ع) نیز مورد تأکید قرار گرفته است، که به شرح ذیل است.
(قَبْلَ قِیامِ الْقائِمِ خَمْسُ عَلاماتٍ مَحْتُوماتٍ: الْیَمانِیُّ وَ السُّفْیانِیُّ وَ الصَّیْحَةُ وَ قَتْلُ النَّفْسِ الزَّکِیَّةِ وَ الْخَسْفُ بِالْبَیْداءِ.)
ترجمه: (پیش از قیام قائم(عج) پنج نشانه حتمی وجود دارد: یمانی، سفیانی، صیحه آسمانی، کشته شدن نفس زکیه و خسف بیداء.)
پیامبر(ص) درباره نشانههای آخرالزمان چه فرمودند؟
در کنار این علائم حتمی، روایات اسلامی به نشانههای عمومی آخرالزمان نیز اشاره کردهاند. در یکی از روایات، سلمان فارسی از پیامبر اکرم(ص) درباره زمان وقوع این حوادث سؤال میکند و پیامبر(ص) از کمرنگ شدن ارزشهای دینی، کاهش احترام به بزرگان، رواج حرامخواری، ترک واجبات و گسترش ناهنجاریهای اجتماعی به عنوان نشانههای آن دوران یاد میکنند.
همچنین در روایات دیگری، سبک شمردن نماز، افزایش بیاحترامی فرزندان به والدین، رواج شهوترانی و شرابخواری، گسترش قطع رحم، افزایش حسادت، شیوع فساد اخلاقی، کاهش تقوا و ارزش یافتن اهل نفاق از جمله ویژگیهای جامعه در آستانه ظهور عنوان شده است.
با این حال، علمای شیعه همواره تأکید کردهاند که زمان دقیق ظهور حضرت مهدی(عج) برای هیچکس مشخص نیست و تعیین وقت برای ظهور یا تطبیق قطعی حوادث روز با علائم ظهور، مورد تأیید منابع معتبر دینی نیست.